Ξανά στο ΚΑΣ η REDS!

Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο θα επανεξετάσει την ανέγερση ή μη πολυώροφου κτιρίου στα όρια του αρχαιολογικού χώρου της Ακαδημίας Πλάτωνος, σύμφωνα με τα όσα ανέφερε στη Βουλή ο υπουργός Πολιτισμού,Παύλος Γερουλάνος απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση της βουλευτή της ΝΔ, Φωτεινής Πιπιλή.

Ο κ. Γερουλάνος δεσμεύθηκε ότι θα εξασφαλιστούν χρήματα για να ολοκληρωθεί και η μελέτη που είναι απαραίτητη για να προχωρήσει το σχέδιο για τη δημιουργία του Μουσείου της Πόλης της Αθήνας στην περιοχή.

Από την πλευρά της, η κ. Πιπιλή πρότεινε να εγκατασταθεί το Μουσείο σε εγκαταλελειμμένο πολυώροφο πρώην βιομηχανικό κτίριο απέναντι από τον αρχαιολογικό χώρο. (πηγή: Σκάι 110,3)

Η ΕΚΑΠ στην Επιτροπή Περιβάλλοντος στη Βουλή

Διπλή παρουσία είχε η Ακαδημία Πλάτωνος και η Επιτροπή Κατοίκων στην ευρεία συζήτηση που άνοιξε στη Βουλή και στα ΜΜΕ για την αναβάθμιση του κέντρου της Αθήνας. Γύρω από αυτό το ζήτημα είναι φανερό πως άνοιξε μια μεγάλη μάχη και όλοι παίρνουν θέσης προώθησης των συμφερόντων τους. Το δικό μας συμφέρον είναι η ανάπλαση της περιοχής και όχι η παράδοση της σε εργολαβικά οικοδομικά συμφέροντα που προωθούν τη γνωστη πια στην Αθήνα, ανάπτυξη υποβάθμισης του περιβάλλοντος και της κοινωνικής δράσης στις γειτονιές. Τα μέλη της ΕΚΑΠ πήγαν στη Βουλή και κατέθεσαν τις προτάσεις τους ενώ είχαν παρουσία και στην επίσκεψη του υπουργού Πολιτισμού Παύλου Γερουλάνου στην γειτονιά μας, ως καλεσμένος του ΣΚΑΙ την περασμένη Τρίτη.
Ο Π. Γερουλάνος έκανε εκτενείς αναφορές στην Ακαδημία Πλάτωνος και την ανάγκη παρέμβασης του κράτους σε τέτοιες ακριβώς περιοχές, με επίκεντρο πάντα τον ιστορικό αρχαιλογικό χώρο, αλλά δεν ανέφερε κάτι για συγκεκριμένες δράσεις του υπουργείου. Η δική μας πρόταση βρίσκεται έτσι κι αλλιώς στο γραφείο του. Μια είναι η λύση για την Ακαδημία Πλάτωνος. Η ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων, η επέκταση του Πάρκου και η ανάπλαση της περιοχής. Θέσεις που υπεβλήθησαν και στη Βουλή στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, μετά από πρόσκληση του προέδρου της Κώστα Καρτάλη. Στη συνεδρίαση της Επιτροπής αποκτούν εξαιρετική σημασία οι δηώσεις του προέδρου του ΟΡΣΑ κ. Γ. Πολύζου ο οποίος τόνισε ότι το μέλλον των πόλεων δεν βρίσκεται στις επεκτάσεις των αστικών περιοχών, αλλά σε αυτό που ονόμασε «συνεκτική πόλη». Η κυρία Γαλάνη εκ μέρους της ΕΑΧΑ, σημείωσε ότι η ΕΑΧΑ θα προχωρήσει σε παρεμβάσεις στην Ακαδημία Πλάτωνος και θα επεκτείνει τη δράση της και προς τη Λεωφόρο Βασ. Ολγας.
Τα μέλη της ΕΚΑΠ σημείωσαν πως στη συνοικία μας έχει σωρευτεί μεγάλος όγκος προβλημάτων, που την έχει οδηγήσει στην υποβάθμιση. Υποβάθμιση του περιβάλλοντος κατοικίας και της ποιότητα ζωής, του Αρχαιολογικού χώρου, των κοινωνικών συνθηκών και των χώρων που συγκεντρώνονται διάφορες οικονομικές δραστηριότητες. Η υποβάθμιση αυτή αναγνωρίζεται από το 1988 στο κείμενο και τις προτάσεις του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου του Δήμου Αθηναίων. Τόνισαν ότι 22 χρόνια τώρα καμία ουσιαστική ενέργεια ανάλογη της σοβαρότητας των προβλημάτων δεν έχει προωθηθεί, κυρίως από το Δήμο Αθηναίων, αλλά και από άλλους αρμόδιους φορείς.
Έθεσαν και ανέδειξαν τις συγκεκριμένες πολιτικές υποβάθμισης, όπως η μετατροπή μέρους της Ακαδημίας Πλάτωνος σε βιοτεχνικό Πάρκο, την οικοδομική δραστηριότητα μεγάλων εργολαβικών συμφερόντων, την παράδοση με πώληση οικοπέδου-φιλέτου του Πάρκου στην εταιρεία REDS, την πρόθεση να υψωθεί εκεί, μια ανάσα από την οικία του Ακάδημου, 5όροφο κτίριο εμπορικών χρήσεων, την απώλεια των 25 στρεμμάτων ελεύθερων αδόμητων χώρων στους λαχανόκηπους με ευθύνη του δήμου Αθηναίων.
Η ΕΚΑΠ κατέθεσε κείμενο προτάσεων στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, αναμένει με μεγάλο ενδιαφέρον τις τυχόν πρωτοβουλίες που θα λάβει το κράτος και παρακολουθεί τις όποιες πρωτοβουλίες θα ληφθούν, συνεχίζοντας τον αγώνα της για την αναβάθμιση της Ακαδημίας Πλάτωνος.
Οι προτάσεις που κατατέθηκαν είναι:
>Να ενταχθεί άμεσα, δηλαδή με συγκεκριμένο προγραμματισμό ενεργειών και χρονοδιάγραμμα, το Αρχαιολογικό Άλσος της Ακαδημίας Πλάτωνος στο πρόγραμμα της ΕΑΧΑ. Να μην προωθηθεί καμία αποσπασματική παρέμβαση στον χώρο και την ευρύτερη περιοχή του από άλλον φορέα. Να αποσυρθεί άμεσα η μελέτη που έχει υποβληθεί από το Δήμο Αθηναίων στο Υπουργείο Πολιτισμού και στο Υπουργείο Περιβάλλοντος περί «Τακτοποίησης του ορίου του Αρχαιολογικού Άλσους Ακαδημίας Πλάτωνος». Να σταματήσουν οι μεμονωμένες διαδικασίες τροποποίησης του σχεδίου πόλης από το Δήμο Αθηναίων που θίγουν το θεσμοθετημένο όριο του Αρχαιολογικού Άλσους στο νοτιοδυτικό τμήμα του.
> Να επεκταθεί ο Αρχαιολογικός Χώρος στις αδόμητες γειτονικές εκτάσεις. Να ανεγερθεί το νέο Μουσείο της Πόλης των Αθηνών, καθώς και η Ακαδημία των Εθνών που έχει εξαγγελθεί, σε χώρους κοντά αλλά εκτός του σημερινού Αρχαιολογικού Χώρου. Να παρθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα (χάραξη οδικού δικτύου, κυκλοφορία, πρόσβαση, χρήσεις γης στην άμεση περιοχή, μείωση συντελεστών και υψών) για τη δημιουργία ενός σύγχρονου και πολεοδομικά αναβαθμισμένου πολιτιστικού πόλου μητροπολιτικής εμβέλειας.
> Να υπογειοποιηθούν οι γραμμές του Προαστιακού ώστε να εξασφαλιστεί η συνέχεια του Ιστορικού Κέντρου με τους Αρχαιολογικούς Χώρους της Ακαδημίας του Πλάτωνος και του Ιππίου Κολωνού και να υλοποιηθούν στην πραγματικότητα, και όχι εικονικά, τόσο η Ενοποίηση των Αρχαιολογικών Χώρων όσο και οι κατευθύνσεις του Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας.

Στην Επιτροπή Περιβάλλοντος η Ακαδημία Πλάτωνος

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνάντηση Κ. Καρτάλη με Επιτροπές Πολιτών για το Ιστορικό Κέντρο της Αθήνας

Ο Πρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής Κώστας Καρτάλης συναντήθηκε με Επιτροπές και Συλλόγους που δραστηριοποιούνται για την προστασία του Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε με αφορμή τη Συνεδρίαση της Επιτροπής Περιβάλλοντος την προσεχή Τρίτη 26.1.2010 με θέμα το Ιστορικό Κέντρο της Αθήνας και συμμετείχαν εκπρόσωποι από την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, την Επιτροπή Κατοίκων Πλάκας, την Επιτροπή Κατοίκων Ακαδημίας Πλάτωνος, τον Σύλλογο "Παναθήναια", τον Σύλλογο "Μέγας Αλέξανδρος", την Επιτροπή Κατοίκων Εξαρχείων και την Κίνηση Πολιτών για τη Διάσωση του Ιστορικού Κέντρου, που κατέθεσαν τα προβλήματα για κάθε περιοχή του Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας και πρότειναν συγκεκριμένες νομοθετικές, διοικητικές, πολεοδομικές και άλλες παρεμβάσεις.

Ολοι οι φορείς συμφώνησαν ότι το Ιστορικό Κέντρο της Αθήνας είναι σε εγκατάλειψη και ότι σε κάποια τμήματα του η υποβάθμιση που έχει υποστεί είναι μη αναστρέψιμη. Ιδιαίτερα επεσήμαναν μεταξύ άλλων:
-Την αίσθηση αποκλεισμού την οποία βιώνουν οι κάτοικοι και οι έμποροι έχοτας να αντιμετωπίσουν την "γκετοποίηση" των περιοχών τους
-Την υποχώρηση της κατοικίας
-Την παρακμή των παραδοσιακών εμπορικών χρήσεων
-Την έλλειψη ασφάλειας και την αύξηση παράνομων δραστηριοτήτων
-Την έλλειψη ελεύθερων κοινόχρηστων χώρων και χώρων πρασίνου
-Την έλλειψη συνολικού πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού, η οποία οδηγεί σε ανάπτυξη οικοδομικής δραστηριότητας εις βάρος όχι μόνο ελεύθερων χώρων αλλά και πολιτιστικών και αρχαιολογικών χώρων
-Την αύξηση φαινομένων ηχορύπανσης
-Την περιβαλλοντική υποβάθμιση
-Τη συγκέντρωση συγκεκριμένων οχλουσών χρήσεων που τις περισσότερες φορές λειτουργούν παράνομα.

Οι φορείς τόνισαν ότι το Ιστορικό Κέντρο πρέπει να ξαναμπεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της Πολιτείας. Ζήτησαν από την Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής να αναλάβει την πρωτοβουλία για την προώθηση των αιτημάτων τους που αφορούν κυρίως τη διασφάλιση της εφαρμογής των νομοθετικών ρυθμίσεων και τη λήψη νέων μέτρων για την ανάπτυξη και καλή λειτουργία των γειτονιών της Αθήνας ώστε να μην μετατραπεί το Ιστορικό Κέντρο της Αθήνας σε Ιστορικό "Γκέτο" της Αθήνας.

Στη Βουλή το Ιστορικό Κέντρο της Αθήνας

Το φάκελο των ελληνικών πόλεων ανοίγει η Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής. Θα ασχοληθεί με δύο θέματα την Ανασυγκρότηση των Πόλεων την Τρίτη 19 Ιανουαρίου (12:00)
και το Ιστορικό Κέντρο, την Τρίτη 26 Ιανουαρίου (12:00) (Ιστορικό Κέντρο)

Στις συνεδριάσεις έχουν κληθεί φορείς όπως το ΤΕΕ, ΣΑΔΑΣ, ΣΕΠΟΧ, ΟΠΣΑ, ΕΑΧΑ, Κίνηση Πολιτών για την Προστασία του Ιστορικού Κέντρου, ΚΕΔΚΕ, Δήμαρχος Αθηνών, Νοαμαρχία Αθηνών για να παρέμβουν αλλά και πολλοί φορείς και σύλλογοι πολιτών για να στείλουν τα υπομνήματά τους σχετικά με τα παρακάτω θέματα (ΕΞΑ, ΕΣΑ, Παν/μιο Αθηνών, Σύλλογοι Πολιτών,κ.ά.) .

Στόχος της Επιτροπής είναι να αναλυθεί η παρούσα κατάσταση των πόλεων στην Ελλάδα και να καταγραφούν οι δυνατότητες και οι προϋποθέσεις νέου προσανατολισμού τους. Η Επιτροπή επιθυμεί συγκεκριμένες προτάσεις, επί των παρακάτω ζητημάτων:

-Προβλήματα Ελληνικών Πόλεων
-Νομοθετικό Πλαίσιο για τον Αστικό Σχεδιασμό
-Θεσμικά Εργαλεία για τις Αναπλάσεις και τους Ελεύθερους Χώρους
-Αρχιτεκτονική Φυσιογνωμία των Πόλεων
-Ιστορικό Κέντρο

Στη συζήτηση της 26ης Ιανουαρίου, στόχος της Επιτροπής είναι να αναλυθεί η παρούσα κατάσταση του Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας και να καταγραφούν οι δυνατότητες και οι προϋποθέσεις για την προστασία και την ανάδειξή του. Η Επιτροπή ενδιαφέρεται για τις αναγκαίες νομοθετικές, προγραμματικές και διοικητικές ενέργειες που θα πρέπει να δρομολογηθούν για την προστασία και ανάδειξη του Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας, κυρίως σε ό,τι αφορά στην πολεοδομική, χωροταξική, αρχιτεκτονική και περιβαλλοντική διάσταση.

Ελπίδες για «πράσινη» Ακαδημία Πλάτωνος

17.01.2010

Η «Καθημερινή» φέρνει στο φως τα νέα σχέδια για την ιστορική αλλά πολύπαθη συνοικία, μετά τις κινητοποιήσεις των κατοίκων

Του Γιαννη Eλαφρου

Η ξεχασμένη –άγνωστη και σε πολλούς Αθηναίους... – ιστορική συνοικία της Ακαδημίας Πλάτωνος, εκεί όπου λειτούργησε το πρώτο πανεπιστήμιο στην ιστορία της ανθρωπότητας, μπορεί να βγει από την ομίχλη της αδιαφορίας και της καλπάζουσας τσιμεντοποίησης και να αντιμετωπιστεί ως μία ξεχωριστή γειτονιά, αναπόσπαστο τμήμα της ιστορίας και του μέλλοντος της Αθήνας. Υστερα από τις πολύμηνες κινητοποιήσεις των κατοίκων της περιοχής, έρχονται σήμερα δηλώσεις στελεχών του υπουργείου Πολιτισμού που «ανοίγουν ξανά» τη δυνατότητα σύνδεσης της Ακαδημίας Πλάτωνος με την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων.

«Οχι μόνο δεν έχει κλείσει η υπόθεση της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων, αλλά αποτελεί ζητούμενο η ανάπτυξή της και στόχος να φτάσει μέχρι και την Ακαδημία Πλάτωνος», δήλωσε στην «Κ» η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη. «Η συγκεκριμένη γειτονιά όχι μόνο δεν έχει παραγραφεί από το έργο, αλλά θα επιδιώξουμε να ενταχθεί. Γι’ αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί με ιδιαίτερη προσοχή», συμπληρώνει.

Η Επιτροπή

Αν η πολιτεία είχε «ξεχάσει» την Ακαδημία Πλάτωνος, οι κάτοικοι όχι μόνο είχαν κινητοποιηθεί για περισσότερο πράσινο, αλλά διεκδικούσαν ένα άλλο μέλλον για τη γειτονιά τους.

Συναντήσαμε μερικά από τα μέλη της Επιτροπής Κατοίκων Ακαδημίας Πλάτωνος σε ένα συνοικιακό καφενείο. «Εμείς εδώ, στις γειτονιές που είναι κάτω από τις γραμμές του ΟΣΕ, βιώνουμε μια πολύπλευρη υποβάθμιση. Δεν είναι τυχαίο ότι, πέντε λεπτά από την Ομόνοια, κυριάρχησε μια άναρχη πολεοδομική κατάσταση», λέει στην «Κ» ο κ. Δημήτρης Καττής, εργαζόμενος σε τυπογραφείο. Δυστυχώς για τους κατοίκους της περιοχής, η «ανάπτυξη» τα τελευταία χρόνια πήρε τον χαρακτήρα των πολυώροφων οικοδομών και της εισβολής του «ρίαλ εστέιτ» στον χώρο μεταξύ του νοτιοδυτικού ορίου του Αλσους, της Λεωφόρου Αθηνών και της Κηφισού.

«Στα πέριξ του νέου κτιρίου του Χρηματιστηρίου διαμορφώνεται μεγάλη πίεση για πολυώροφα κτίρια γραφείων», σημειώνει η κ. Αθηνά Μερτζέλου, οικονομολόγος. Τι αντιπροτείνουν; «Εναν πόλο αρχαιολογικό – περιβαλλοντικό, στο κέντρο της πόλης. Οχι μόνο για εμάς, αλλά για όλη την Αθήνα και τους επισκέπτες της», λέει στην «Κ» η κ. Μαρία Γιαννακοπούλου, τραπεζοϋπάλληλος.

Μουσείο της πόλης

Εκτός από τη διαβεβαίωση της κ. Μενδώνη ότι η διαδικασία της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων δεν έχει «ξεχάσει» την Ακαδημία Πλάτωνος, είναι σημαντική η τοποθέτηση του αρμόδιου υπουργείου, σύμφωνα με την οποία «η ίδρυση του Μουσείου των Αθηνών στην Ακαδημία Πλάτωνος αποτελεί για εμάς βασικό ευκταίο. Η Αθήνα είναι η μόνη πρωτεύουσα στην Ευρώπη που δεν διαθέτει μουσείο της πόλης. Μιλάμε για ένα μουσείο που θα παρουσιάζει ολόκληρη την ιστορική διαδρομή της Αθήνας και όχι μόνο της κλασικής αρχαιότητας. Θα είναι ενός ορόφου και απόλυτα ενταγμένο στον χώρο». Ετσι, ένα έργο που φαινόταν λησμονημένο μπαίνει ξανά στη συζήτηση. Βεβαίως, τίποτα δεν είναι ακόμη λυμένο, καθώς η γ. γ. σημείωσε πως αναζητούνται τρόποι χρηματοδότησης.

Παράλληλα, η Επιτροπή Κατοίκων είναι αντίθετη στη μελέτη του δήμου για την περιοχή. «Η μελέτη του δήμου στηρίζεται σε πρόταση μείωσης των ορίων του Αλσους στο νοτιοδυτικό μέρος. Χώροι που έχουν απαλλοτριωθεί από το ΥΠΠΟ υπέρ του Αρχαιολογικού Αλσους δίνονται για τη διάνοιξη οδών προκειμένου στη συγκεκριμένη περιοχή να ισχύσει ως έχει το σχέδιο πόλης του 1968 (!) και να παραμείνουν αλώβητες οι ιδιοκτησίες, οι οποίες στην πλειοψηφία τους είναι πολύ μεγάλες. Προσπαθούν να τακτοποιήσουν μεγάλες ιδιοκτησίες που σήμερα δεν μπορούν (και σωστά!) να πάρουν άδεια οικοδομής. Εμείς αντίθετα ζητούμε επέκταση του Αλσους», τονίζει η κ. Μερτζέλου. Οι κάτοικοι, μάλιστα, προτείνουν να χτιστεί το Μουσείο σε γειτονικό προς το Αλσος αδόμητο χώρο, έτσι ώστε να επεκταθεί η ωφέλιμη επιφάνεια. Σε αυτό το σημείο η κ. Μενδώνη απαντάει ότι «η θέση του μουσείου είναι σαφώς προσδιορισμένη και δεν υπάρχει λόγος μετακίνησής της».

«Η μελέτη του δήμου δημιουργεί αρνητικά τετελεσμένα. Γίνεται κάποια μείωση στον συντελεστή δόμησης, αλλά είναι πολύ μικρή σε σχέση με τις ανάγκες», σχολιάζει η κ. Γιαννακοπούλου. «Πρόκειται για μελέτη τακτοποίησης. Γιατί επιλέγεται από τον δήμο η μέθοδος της τροποποίησης του σχεδίου πόλης και όχι του πολεοδομικού εργαλείου της διαδικασίας ανάπλασης, όπου ζητούνται εισφορές σε γη από τις μεγάλες ιδιοκτησίες; Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσαν να εξασφαλισθούν οι δημόσιοι χώροι, ενώ μέχρι σήμερα χάνονται πολλοί χαρακτηρισμένοι χώροι (ως χώροι πρασίνου, άθλησης, αναψυχής κ. λπ.) λόγω έλλειψης κονδυλίων», σημειώνεται στο υπόμνημα που έχουν συντάξει οι κάτοικοι.

Η μελέτη του Δήμου

Οι κάτοικοι της περιοχής ζητούν να αποσυρθεί η μελέτη του Δήμου Αθηναίων και κάθε πρόταση που περιορίζει και υποβαθμίζει το Αλσος και να αρχίσει ευρύς διάλογος για το μέλλον της περιοχής, με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου και πολεοδομικά αναβαθμισμένου πολιτιστικού πόλου μητροπολιτικής εμβέλειας. Ζητούν μάλιστα την εκπόνηση μελέτης ύστερα από διεθνή διαγωνισμό. «Ακούμε ωραία λόγια για “πράσινη ανάπτυξη”, για την ανάγκη “να μείνουμε στα κέντρα των πόλεων”. Τώρα ήρθε η ώρα η κυβέρνηση να αποδείξει ότι τα εννοεί», τονίζουν.

Συγκέντρωση στο σταθμό

H Ακαδημία Πλάτωνος περικλείεται από τις γραμμές τρένου. Η περιφημη γραμμή της "υποβάθμισης", όπως συνήθως λέγεται για τη γειτονιά μας. Η υπογειοποίση των γραμμών του ΟΣΕ είναι ανάγκη, προϋπόθεση, βήμα για την αναβάθμιση της περιοχής μας. Για αυτό και αύριο Κυριακή μετέχουμε στη συγκέντρωση για την υπογειοποίηση των γραμμών του τρένου.Καλούμε όλους όσους συμμερίζονται τον αγώνα για την επίτευξη αυτού του στόχου, αύριο Κυριακή 17/01/2010 Κωνσταντινουπόλεως και Μαρωνείας στην Αθήνα στις 11&30πμ (Πίσω από τον Σταθμό Λαρίσης του ΟΣΕ) στην Συγκέντρωση Διαμαρτυρίας και Ευαισθητοποίησης.

"Σε οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα η επίσκεψη στον τόπο που δίδαξε ο Πλάτωνας θα ήταν αυτονόητη"

Η Εταιρεία Ενοποίησης των Αρχαιολογικών Χώρων για την Ακαδημία Πλάτωνα

Η Αθήνα διαθέτει μερικούς από τους πιο σημαντικούς Aρχαιολογικούς Χώρους του κόσμου. Η ανάδειξη και η αξιοποίησή τους αποτέλεσε και αποτελεί εθνικό στόχο που εξυπηρετεί την ποιοτική αναβάθμιση του τουρισμού αλλά κυρίως την έλξη του ενδιαφέροντος με την δημιουργία ενός πολιτιστικού κέντρου διεθνούς ακτινοβολίας

Με την υλοποίηση μέρους του Προγράμματος της Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας Α.Ε. έχει γίνει ένα πρώτο σημαντικό βήμα στην κατεύθυνση αυτή. Η σπονδυλική στήλη της Ενοποίησης, ο Μεγάλος Περίπατος, ενοποιεί ήδη το Ολυμπιείο, την Ακρόπολη, τον Φιλόπαππο, την Αρχαία και τη Ρωμαϊκή Αγορά και τον Κεραμεικό. Η κατάληξή του (1-1,5 Km από τον Κεραμεικό) προβλέπεται να είναι ο Αρχαιολογικός χώρος της Ακαδημίας Πλάτωνα.

Η Ακαδημία ή Ακαδήμεια αποτελούσε προάστιο των Αρχαίων Αθηνών στον έξω Κεραμεικό, κοντά στην όχθη του Κηφισού στα νότια του Ιππίου Κολωνού. Ονομάστηκε έτσι από τον πρώτο οικιστή, τον ήρωα Ακάδημο (ή Εκάδημο). Η Ακαδημία ήταν ιερό άλσος που το τείχισε τον 6ο π.Χ. αιώνα ο γιος του Πεισίστρατου Ίππαρχος, ο οποίος πιθανολογείται πως ίδρυσε εκεί το περίφημο Γυμνάσιο. Προς την Ακαδημία οδηγούσε ο λεγόμενος «έξω δρόμος» όπου είχε καθιερωθεί να γίνεται ο αγώνας της λαμπαδηδρομίας προς τιμήν των νεκρών και αρχίζει από το Δίπυλο. Το πλάτος του έχει εξακριβωθεί ότι έφθανε τα 38m.
Πιστεύεται πως ο δρόμος έφθανε ως τη σημερινή πλατεία, στη συμβολή των οδών Πλάτωνος, Κρατύλου και Βασιλικών, απ’ όπου περνούσε ο περίβολος της Ακαδημίας. Κοντά στο Γυμνάσιο της Ακαδημίας ίδρυσε ο Πλάτων το 387 π.Χ τη φιλοσοφική σχολή του που ονομάστηκε και αυτή από τη θέση της Ακαδημίας και γνώριζε φήμη από τους Νεοπλατωνικούς για να την παύσει οριστικά το 526 ο Ιουστινιανός.

Ανασκαφές άρχισαν το 1929 με πρωτοβουλία, επιμέλεια και δαπάνη του Π. Αριστόφρονα και συνεχίστηκαν από τον Φ. Σταυρόπουλο από το 1955 έως το 1963 με δαπάνη της Αρχαιολογικής Εταιρείας. Από τότε πραγματοποιούνται ανασκαφές από την Γ’ Εφορεία Αρχαιοτήτων.

Τα σημαντικά μνημεία της Ακαδημίας Πλάτωνα είναι :

- Η Ιερά Οικία Γεωμετρικών Χρόνων
- Το Γυμνάσιο (1ος π.Χ. - 1ος μ.Χ. αιώνας)
- Η Πρωτοελλαδική Αψιδωτή Οικία που θεωρήθηκε ως η προϊστορική οικία του ήρωα Ακάδημου
- Το Περίστυλο Κτήριο (4ος π.Χ. αιώνας), μεγάλο τετράγωνο κτήριο με το εσωτερικό περιστύλιο που άλλοι το θεωρούν Παλαίστρα και άλλοι παράρτημα του Γυμνασίου.

Σήμερα η Ακαδημία Πλάτωνα είναι μια ιδιαίτερα υποβαθμισμένη περιοχή που αντιμετωπίζει σοβαρότατα προβλήματα πρόσβασης, υποδομών, διαχείρισης/καθορισμού χρήσεων γης κ.λπ. Γι΄ αυτήν την περιοχή, σε κάθε περίπτωση, απαιτείται παρέμβαση της Πολιτείας, αποτελεί άλλωστε μια από τις 6 περιοχές για ανάπλαση, βάσει του Προγράμματος της Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων. Εκεί βέβαια ο στόχος είναι κυρίως η ανάδειξη της ιστορικής φυσιογνωμίας της περιοχής. Παράλληλα όμως επιτυγχάνεται και γενικότερη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της εικόνας της πόλης.

Με τη σημερινή εικόνα της περιοχής χρειάζεται κανείς πολύ φαντασία και γνώση για να συνειδητοποιήσει ότι εκεί λειτούργησε η Ακαδημία Πλάτωνα, πνευματικό κέντρο της Αρχαίας Αθήνας που καθόρισε την φιλοσοφική σκέψη του σύγχρονου πολιτισμού μας.

Σε οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα η επίσκεψη στον τόπο που δίδαξε ο Πλάτωνας θα ήταν αυτονόητη, αν όχι πολλαπλά κατευθυνόμενη, τόσο όσον αφορά επισκέπτες γενικού ενδιαφέροντος όσο και ειδικό κοινό.

Η δημιουργία ενός Υπερτοπικού Πόλου Πολιτιστικών Δραστηριοτήτων στην Ακαδημία Πλάτωνα αποτελεί μια «ποιοτική παρέμβαση μεγάλης κλίμακας» που συνάδει και με τους στόχους του Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας (Ν1515/85 όπως ισχύει) και θα αξιοποιήσει σε παγκόσμια κλίμακα την αίγλη της ομώνυμης σχολής.